اطلاع رسانی همایش و کنفرانس های علمی، معتبرترین همایش و کنفرانسهای دانشگاهها پایگاه خبری اطلاع رسانی همایش و کنگره و کنفرانس های کشور
یادداشت | کنفرانس علمی یا نمایشگاه مقاله؟ وقتی پژوهش در سایهی ویترین قرار میگیرد
صبا منتی
در سالهای اخیر پس از پاندمی کرونا، برگزاری همایشهای علمی در کشور با رشد کمّی قابل توجهی روبهرو بوده است؛ اما این رشد همواره با رشد کیفی همراه نبوده. بسیاری از پژوهشگران، بهویژه دانشجویان، از تجربههایی میگویند که در آن کنفرانس بهجای تبدیل شدن به محملی برای تضارب آرا و تبادل علمی، بیشتر به فضایی برای ارائهی نمایشی و کسب گواهی بدل شده است.
در چنین رویدادهایی، تمرکز اصلی بر تعداد مقالات دریافتی، تنوع ظاهری محورهای موضوعی، طراحی حرفهای پوستر و گرافیک وبسایت است؛ اما فرآیندهای مهمی همچون داوری علمی، ارزیابی تخصصی، جلسات واقعی بحث و تعامل علمی یا حتی نظم اجرایی شفاف، در حاشیه قرار میگیرند.
به گفته برخی محققین، «ویترینی شدن» همایشها نهتنها باعث تضعیف اعتبار علمی کشور در مجامع بینالمللی میشود، بلکه موجب شکلگیری توقعات نادرست در میان نسل جوان پژوهشگران نیز هست. دانشجویی که برای اولین بار مقالهای مینویسد، در چنین فضاهایی با معیارهایی غیرواقعی از موفقیت مواجه میشود: پذیرش فوری، گواهی زیبا، و ارائهای که نه بازخورد میگیرد و نه دیده میشود.
افزون بر این، در بعضی موارد مشاهده شده است که هیچ نسخهای از مقالات ارائهشده بهصورت عمومی در دسترس قرار نمیگیرد؛ یا فرآیند «داوری» صرفاً به بررسی ابتدایی فایل PDF محدود میشود.
متخصصان حوزه علمسنجی هشدار میدهند که تداوم این رویکرد میتواند موجب کاهش انگیزه برای پژوهش اصیل و قابل انتشار شود و دانشجویان را به مسیرهای سریع اما بیاثر سوق دهد.
در شرایطی که نیاز جامعه به دانش کاربردی و تحقیقات مسئلهمحور بیش از پیش احساس میشود، بازنگری در ساختار و هدفگذاری کنفرانسها، امری ضروری است. کنفرانس باید ویترینی برای علم باشد، نه نمایشی از ظواهر آن.
انتهای پیام/
* مدیرمسئول